Płyta główna laptopa – Podstawy


 

UWAGA: Artykuł dla zaawansowanych.

Aby skutecznie diagnozować i naprawiać płyty główne należy poznać ich budowę i zasady działania.

Zobacz także: Płyta główna podstawy cz. 2 architektury jednomostowePłyta główna laptopa – Podstawy cz.3 – architektury oparte o All-In-One

Poniżej znajdują się przykładowe schematy blokowe dla “klasycznych” platform opartych na procesorach Intela i AMD.

Platforma Intel:

Platforma AMD:

 

Opis podstawowych układów płyty głównej:

BIOS – Program zawarty w pamięci FLASH – zawiera sterowniki do obsługi urządzeń na płycie głównej i podłączonych do niej (np. dyski, napędy, karta grafiki, porty USB, porty, klawiatura, itp). Wykonywaniem programu zawartego w BIOS najczęściej zajmuje się KBC.

KBC (kontroler klawiatury) – wbrew nazwie obsługa klawiatury to tylko jedno z wielu zadań KBC. W czasie startu płyty KBC wykonuje polecenia zawarte w BIOS, załącza i kontroluje przetwornice i urządzenia płyty głównej oraz zewnętrzne. Kontroluje także poprawność startu płyty.

W czasie pracy płyty KBC kontroluje klawiaturę, touchpad, przetwornice, temperaturę z czujników i pracę wentylatorów, jasność matrycy.

W stanie czuwania KBC kontroluje ładowanie baterii i pracę przetwornic działających w stanie czuwania oraz kontroluje stan przycisku POWER lub urządzeń mogących wywołać start laptopa.

Uszkodzenie KBC lub BIOS spowoduje brak możliwości uruchomienia płyty głównej – procedura startowa nie zostanie zainicjowana lub zostanie przerwana.

CPU – PROCESOR – element wykonawczy – wykonuje on rozkazy zawarte w pamięci.

MOST PÓŁNOCNY – Bezpośrednio obsługuje procesor, pamięć ram (platforma Intel, w platformie AMD pamięć obsługuje procesor). Most ten może także obsługiwać kartę grafiki lub zawierać ją w sobie (zintegrowana krata grafiki).

MOST POŁUDNIOWY – obsługuje większość urządzeń na płycie głównej lub do niej podłączonych bezpośrednio lub pośrednio. Zadania mostu południowego i jego połączenia z innymi układami najlepiej obrazują załączone schematy. Most ten zazwyczaj zawiera także zintegrowaną kartę dźwiękową.

Most południowy zawiera RTC – zegar czasu rzeczywistego

GPU – KARTA GRAFIKI  – układ odpowiedzialny za przetwarzanie i wyświetlanie obrazu (na matrycy lub urządzeniach zewnętrznych).
Może występować jako:
– osobny układ na płycie głównej – grafika dedykowana;
– zintegrowana i zawarta w moście północnym lub procesorze;
– zewnętrzna – na osobnej płytce, np. MXM.
Grafika zintegrowana najczęściej wykorzystuje pamięć RAM (współdzielona), grafika dedykowana i zewnętrzna własną pamięć VRAM
Obsługą GPU zajmuje się most północny lub procesor.

To oczywiście tylko podstawowe urządzenia płyty głównej. Każdy przypadek należy rozważać/diagnozować indywidualnie.